Ακόμα και να θέλει, δεν μπορεί

Δημιουργήθηκε στις Δευτέρα, 10 Σεπτέμβριος 2012 Συντάχθηκε από τον/την Μιχάλη Σπουρδουλάκη

«Η ιστορία επαναλαμβάνεται μόνο ως φάρσα», θα μπορούσε να είναι μια σύντομη απάντηση σε όσους θεωρούν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ επιδιώκει να γίνει «χαλίφης στη θέση του χαλίφη, ΠΑΣΟΚ στη θέση του ΠΑΣΟΚ». Ωστόσο μια τέτοια απάντηση δεν φαίνεται να αρκεί. Κι αυτό γιατί όσοι κακόβουλα ή υστερόβουλα υποστηρίζουν ή /και προβλέπουν την Πασοκοποίηση του ΣΥΡΙΖΑ, σκόπιμα ή μη, παραλείπουν σημαντικές κοινωνικοπολιτικές παραμέτρους στην ανάλυσή τους αποκαλύπτοντας έτσι σημαντικά θεωρητικά ελλείμματα και αυθαιρεσίες. Μια συνοπτική αναφορά στα σφάλματα και τις παραλείψεις αυτών των αναλύσεων αρκεί για να δείξει κανείς πως ο ΣΥΡΙΖΑ, ακόμη και να ήθελε να γίνει «ΠΑΣΟΚ στη θέση του ΠΑΣΟΚ» - όπως εκ του πονηρού διαβεβαίωνε πάλι μόλις προχθές ο Παραπολιτικός των “Νέων” - δεν θα μπορούσε.

 

1. Παρά τον εγγενή βολονταρισμό του θεσμού, τα πολιτικά κόμματα είναι αποτέλεσμα κοινωνικοπολιτικών διαιρετικών τομών και παρά τη σχετική τους αυτονομία από αυτές, δεν μπορούν να ξεφύγουν από το ιστορικό πλαίσιο της θεμελίωσής τους. Το ΠΑΣΟΚ θεμελιώθηκε και αναπτύχθηκε πάνω στη διαιρετική τομή και αίτημα για εκδημοκρατισμό. Την εποχή που το αίτημα για λειτουργία για εμπέδωση του κράτους δικαίου υπερκαθόριζε τα κατά πολύ ευρύτερα αιτήματα και επιδιώξεις της Αριστεράς. Εποχή που το πολιτικό αυτό αίτημα, με την «συμπαράσταση» ενός σχετικά πιο ευνοϊκού οικονομικού περιβάλλοντος, συγκάλυπτε τις κοινωνικές / ταξικές διαιρέσεις και ανταγωνισμούς. Η σημερινή συγκυρία είναι πολύ διαφορετική. Η κοινωνική πόλωση είναι πολύ πιο έντονη και πολύ πιο σαφής, σε τέτοιο βαθμό μάλιστα που είναι αυτή που τώρα επικαθορίζει το επίσης επείγον αίτημα για προάσπιση της δημοκρατίας.

2. Σήμερα το πλαίσιο και η δυναμική που διαμορφώνει η επικράτηση του «καθολικού καπιταλισμού» ουσιαστικά μετατρέπει κάθε μεταρρυθμιστική στρατηγική για «εξανθρωπισμό του καπιταλισμού» σε καθημερινή αδιέξοδη αφέλεια. Αντίθετα, κατά την περίοδο της πολιτικής και εκλογικής ηγεμονίας του ΠΑΣΟΚ η δυνατότητα του μεταρρυθμισμού εμφανίζονταν ως μια ρεαλιστική δυνατότητα με διάρκεια και προοπτική.

3. Η αλματώδης ανάπτυξη του ΣΥΡΙΖΑ πράγματι θυμίζει την αντίστοιχη ανάπτυξη του ΠΑΣΟΚ τη δεκαετία του 1970. Και τούτο γιατί κάθε γρήγορη ανάπτυξη κομματικής επιρροής παρουσιάζει ομοιότητες, που παρασύρουν σε λανθασμένες κρίσεις. Συνήθως συνοδεύεται από συμπεριφορές, τάσεις και αντιδράσεις (λ.χ. οργανωτική αναποτελεσματικότητα, πολιτική πολυφωνία, καιροσκοπισμός, πολιτικές φοβίες, καχυποψίες κ.ά.), που ωστόσο μόνο μια επιπόλαιη αξιολόγησή τους οδηγεί σε ταυτίσεις πολύ διαφορετικών πολιτικών εγχειρημάτων Όμως αποτελεί κοινό τόπο στη σχετική θεωρία ότι κάθε πολιτικό κόμμα συγκροτείται, συγκροτεί, στηρίζεται και εξελίσσει το αποκλειστικά δικό του «γενετικό μοντέλο». Ο ΣΥΡΙΖΑ αποτελεί το κομματικό εκείνο εγχείρημα της ριζοσπαστικής Αριστεράς που συγκροτήθηκε και στηρίζει την ανάπτυξή του στην επιδίωξη της ενότητας της Αριστεράς μέσα από την αναγνώριση και τη σύνθεση του όλου των πολιτικών παραδόσεων και ιστορικών εμπειριών. Η στρατηγική του θεμελιώνεται στην κοινωνική διεκδίκηση και κίνηση, στη σύνδεσή της με τους υπάρχοντες θεσμούς κοινωνικής και πολιτικής εκπροσώπησης, στη διατύπωση ενός διαρκώς ανανεούμενου διεκδικητικού προγράμματος που συμβάλλει στην ανατροπή των δεδομένων κοινωνικών και πολιτικών συσχετισμών και, τέλος, στην απαίτηση για διαχείριση της κυβερνητικής εξουσίας. Σχεδόν τίποτα από αυτά δεν αποτέλεσαν το γενετικό μοντέλο του ΠΑΣΟΚ. Το ΠΑΣΟΚ πολύ γρήγορα ακύρωσε στην πράξη την υπόσχεση για δημοκρατία και πλουραλισμό, υπερκέρασε κάθε παραδοσιακό πρότυπο συγκέντρωσης εσωκομματικής εξουσίας και κεφαλαιοποίησε κάθε σχέση του με την κινηματική και θεσμική κοινωνική έκφραση για να νομιμοποιήσει τον κυβερνητισμό του, που τελικά θα δένονταν άρρηκτα με την αναπαραγωγή των δεδομένων δομών συσσώρευσης.

 

4. Άλλη πηγή φόβων για την Πασοκοποίηση του ΣΥΡΙΖΑ πηγάζει από την αυταρέσκεια της Αριστεράς, που όχι μόνο την δυσκολεύει να αντιμετωπίσει τη σοσιαλδημοκρατία αλλά την οδηγεί στο στατικό, και άρα λανθασμένο συμπέρασμα, ότι η κοινωνική της βάση θα παραμένει μονίμως «δεξιότερα» της ριζοσπαστικής δυναμικής που επιβάλλει η συγκυρία.

 5. Κατά ένα περίεργο τρόπο, το τελευταίο οδηγεί σε φοβίες και ψυχολογικά συμπλέγματα που υπονομεύουν την αυτοπεποίθηση της ριζοσπαστικής Αριστεράς. Τολμώ να πω, πως ο φόβος για Πασοκοποίηση του ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι τόσο ο φόβος απέναντι στην πιθανότητα του κομφορμισμού όσο η ενδόμυχη αποδοχή μιας κατάστασης ήττας και της λογικής που θεωρεί πως οι κοινωνικές διεκδικήσεις, οι ιδέες και τα όνειρά μας είναι καταδικασμένα να μείνουν στην αντιπολίτευση ή ακόμη χειρότερα στο περιθώριο.

Τέλος, 6, εκείνο που παρασύρει στο λανθασμένο συμπέρασμα και φόβο απέναντι στην προοπτική για Συριζική Πασοκοποίησης, είναι η άρρητη αντίληψη ότι η ριζοσπαστική Αριστερά δεν μπορεί να διαθέτει μια ικανή και αυτόφωτη ηγεσία, που δεν αποζητά τη νομιμοποίησή της από τους αντιπάλους της. Πρόκειται για την έμμεση αποδοχή της πολεμικής που γεννά ο φόβος των αντιπάλων μας από την αποτελεσματικότητα της ηγεσίας του ΣΥΡΙΖΑ. Πολεμική που έτσι κι αλλιώς αναπαράγει έναν παραλογισμό αφού συνηθέστερα εκφωνείται από έναν εσμό διαμορφωτών της κοινής γνώμης, που ενώ αποτέλεσε (και αποτελεί) για πολλά χρόνια τη ραχοκοκαλιά της Πασοκικής και της εγγένη κυβερνητικής ηγεμονίας, τώρα κατηγορεί τον ΣΥΡΙΖΑ ότι διολισθαίνει στον «πασοκισμό».

Όσοι λοιπόν κατηγορούν και προβλέπουν την Πασοκοποίηση του ΣΥΡΙΖΑ, ας αλλάξουν επιχειρήματα γιατί και πάλι θα εκτεθούν. Το ίδιο ισχύει και σε όσους ελπίζουν να δουν τον μετασχηματισμό της ριζοσπαστικής Αριστεράς σε «νέο ΠΑΣΟΚ». Ο ΣΥΡΙΖΑ, ακόμη κι αν ήθελε, δεν μπορεί...

 

ΠΛΑΓΙΟΣ

Ο ΣΥΡΙΖΑ αποτελεί το κομματικό εκείνο εγχείρημα της ριζοσπαστικής Αριστεράς που συγκροτήθηκε και στηρίζει την ανάπτυξή του στην επιδίωξη της ενότητας της Αριστεράς μέσα από την αναγνώριση και τη σύνθεση του όλου των πολιτικών παραδόσεων και ιστορικών εμπειριών

 

(πηγή: Η Αυγή)

Share
© 2011-2013 Νέος Αγωνιστής