Άρθρα

Το εναπομείναν ψευδώνυμο ΠΑΣΟΚ

(Του Βασίλη Ασημακόπουλου (1) - Δημοσιεύτηκε στο Ποντίκι 14/03/2013)

Η μνημονιακή μετεξέλιξη του ΠΑΣΟΚ, δεν αποτελεί κεραυνό εν αιθρία. Είναι το αποτέλεσμα της σταδιακής κρατικοποίησής του ήδη από τη δεκαετία του ’80, που οδήγησε στο μετασχηματισμό και την ακύρωσή του, υποτασσόμενο πλήρως στους καπιταλιστικούς οικονομικούς καταναγκασμούς με τη συγκεκριμένη τους κάθε φορά μορφή.

Η κρατικοποίηση ενός μαζικού αριστερού κόμματος είναι η διαδικασία κυριαρχίας των σχέσεων νομιμοποίησης του καπιταλιστικού κράτους εντός του πολιτικού σχηματισμού σε βάρος των σχέσεων εκπροσώπησης των κυριαρχούμενων κοινωνικών τάξεων(2) και οδηγεί σταδιακά στη μεταμόρφωση ενός σοσιαλιστικού κόμματος-φορέα κοινωνικής αλλαγής σε αστικό κόμμα. Η τάση είναι αντικειμενική λόγω της συγκεκριμένης θεσμικής υλικότητας του σύγχρονου καπιταλιστικού κράτους(3).

 Για την στρατηγικής σημασίας αυτή επιλογή, της οργανικής ενσωμάτωσης του κόμματος στο κράτος, την κρίσιμη περίοδο του ξεκινήματος της κυβερνητικής εμπειρίας του ΠΑ.ΣΟ.Κ., σε επίπεδο Κεντρικής Επιτροπής υπήρξαν δύο διαφωνίες λόγω και έργω (Καργόπουλος Νίκος(4), Χαραλαμπίδης Μιχάλης(5) ). Αργότερα υπήρξε η σύγκρουση για το ασυμβίβαστο στο 2ο συνέδριο Νεολαίας ΠΑΣΟΚ (2ος/1996)6, όπου οι '4' κεντρικές ομαδοποιήσεις της γραφειοκρατίας στο χώρο της νεολαίας συσπειρώθηκαν προκειμένου να μην περάσει η πρόταση για το ασυμβίβαστο και να παραμείνουν στο κράτος. Με την υποστήριξη του τότε γραμματέα της Κ.Ε. Όπως και συνέβη. Το κόμμα παύει να είναι το μέσον για την επίτευξη του σκοπού, με την έννοια του πραγματοποιημένου μέρους του σκοπού. Το κόμμα και η αναπαραγωγή του γίνεται αυτοσκοπός. Το ΠΑΣΟΚ από ένα μαζικό κοινωνικό κόμμα με όλες τις αδυναμίες που είχε, εξελίχθηκε σ’ ένα γραφειοκρατικοποιημένο κοινωνικό στρώμα, αναπαραγόμενο μέσα από το κράτος, την ευρωπαϊκή νομενκλατούρα, την υφιστάμενη σχέση με τους κεφαλαιοκρατικούς ομίλους συμφερόντων. Αυτή είναι η θεσμική υλικότητα της οργάνωσής του. Οι εσωκομματικές συγκρούσεις σε ηγετικό επίπεδο δεν εξέφραζαν αντίθετες στρατηγικές, ούτε συμπύκνωναν ανταγωνιστικά κοινωνικά συμφέροντα. Πρόκειται για συγκρούσεις κορυφής εντός του μηχανισμού προς διευθέτηση ρόλων. Τα βασικά είχαν κριθεί. Αλλού. Εκτός του πεδίου του ετεροκαθοριζόμενου κόμματος.

Η εκσυγχρονιστική ιδεολογία, ο συγκεκριμένος λόγος και οι υλικές πρακτικές της συλλογικής ηγεσίας και της γραφειοκρατίας του ‘όλου ΠΑΣΟΚ’ ήδη από το 1996, αποτελεί την εσωτερίκευση της ιδεολογίας του νεοφιλελεύθερου ευρωπαϊσμού. Εκφάζει την κυρίαρχη κρατική στρατηγική της διαδικασίας ευρωπαϊκής ενσωμάτωσης της χώρας και αντανακλά την κίνηση και τους προσανατολισμούς της εγχώριας κεφαλαιοκρατίας. Οι βασικές όψεις είναι η συρρίκνωση της παραγωγικής βάσης της χώρας, η ενίσχυση των ρυθμών συγκέντρωσης και συγκεντροποίησης κεφαλαίου (7), οι ιδιωτικοποιήσεις, η απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων(8), η αποεθνικοποίηση της οικονομίας, σ’ ένα πλαίσιο κοσμοπολιτισμού και αστικού εθνικισμού.

Η μνημονιακή εποχή, αποτέλεσε την περίοδο της διάλυσης του κοινωνικού μπλοκ του πάλαι ποτέ ΠΑΣΟΚ. Τα κυριαρχούμενα στρώματα διέρρηξαν τις σχέσεις εκπροσώπησης με το κόμμα τους κατά τρόπο πρωτοφανή και εκκωφαντικό. Για λόγους υλικούς και προφανείς. Το εναπομείναν μνημονιακό ΠΑΣΟΚ, μαζί και οι διάφορες συσσωματώσεις που φέρονται να διαλέγονται περί ‘κεντροαριστεράς’, αποτελείται από τρεις βασικές κατηγορίες.

Από διανοούμενα-τεχνοκρατικά στρώματα φονταμενταλιστές του μνημονίου, από την καριερίστικη πολιτική του τάξη που κινείται με αποκλειστικό γνώμονα την αναπαραγωγή του σχήματος εντός των κυρίαρχων μνημονιακών πλαισίων προς διεκδίκηση ρόλου και τέλος από μια ολοένα και συρρικνούμενη κοινωνική βάση παραδοσιακών ψηφοφόρων. Στις μεταβατικές περιόδους οι διαιρέσεις εκτός από κοινωνικά-ταξικά χαρακτηριστικά, έχουν και ηλικιακά. Ανάλογο προηγούμενο είχε συμβεί στα τέλη της δεκαετίας του ’70, όταν το θυελλωδώς ανερχόμενο ΠΑΣΟΚ ενσωμάτωνε το χώρο του παραδοσιακού κέντρου και όσοι – λίγοι - παλαιοί κεντρώοι δεν ενταχθήκαν στο ΠΑΣΟΚ, πολώθηκαν απέναντι στον Ανδρέα Παπανδρέου και ενσωματώθηκαν στη δεξιά. Αυτοί τουλάχιστον μπορούσαν να επικαλούνται το ηθικό κύρος της ηγεσίας του παραδοσιακού κέντρου.

Σήμερα το ψευδώνυμο ΠΑΣΟΚ προσπαθώντας να εγκλωβίσει τους όποιους παραδοσιακούς του ψηφοφόρους, προκειμένου η γραφειοκρατία του να έχει κάποια αξία για να διαπραγματεύεται ρόλους, τους ‘ποτίζει’ μ’ ένα καθημερινό υστερικό αντιαριστερό μένος. Εμφυλιοπολεμικού χαρακτήρα. Όπως και η δημοσιαγραφική ναυαρχίδα του Συγκροτήματος. Γι’ αυτό και η εδηκοποιημένη εκλογική πορεία του είναι προδιαγεγραμμένη, όπως και η πολιτική του προοπτική. Οργανική απόφυση ή δορυφορικό σχήμα της δεξιάς.

1) Μέλος Κ.Ε. ΣΥΡΙΖΑ-Ε.Κ.Μ. και Σ.Ε. Νέου Αγωνιστή- Δίκτυο Αριστερών Σοσιαλιστών
2) Για το κόμμα ως αποτέλεσμα συγχώνευσης των σχέσεων εκπροσώπησης/σχέσεων νομιμοποίησης, Βερναρδάκης Χ., Τα πολιτικά κόμματα στην Ελλάδα 1974-1985. Σχέσεις εκπροσώπησης και σχέσεις νομιμοποίησης στο φως του πολιτικού και κοινωνικού ανταγωνισμού. Διδακτορική Διατριβή, 1995, σελ. 5
3) Πουλαντζάς Ν., Το κράτος, η εξουσία, ο σοσιαλισμός, εκδ. Θεμέλιο, 2001, σελ. 342
4) Καργόπουλος Ν., Αντιεισήγηση, 10η Σύνοδος Κ.Ε. ΠΑΣΟΚ, 7ος/1983, εκδ. ΑΣΚΕ, 2005
5) Χαραλαμπίδης Μ., Πώς μπορεί να κυβερνά η αριστερά, εκδ. Στοχαστής, 1986
6) Βλ. Ελευθεροτυπία, 16-2-1996.
7) Τόλιος Γ., Συγκέντρωση κεφαλαίου. Τραπεζικοί και ασφαλιστικοί όμιλοι στην ελληνική κοινωνία, εκδ. Α.Ν. Σάκκουλας, 1998, του ιδίου Συγκέντρωση κεφαλαίου. Οικονομικοί όμιλοι και οικονομική ελίτ, εκδ. Ελληνικά Γράμματα, 1999, του ιδίου Συγκέντωση κεφαλαίου. Πολυκλάδικοι όμιλοι στην ελληνική οικονομία, ανέκδοτο, 2000.
8) Μητρόπουλος Α., Το τέλος του κοινωνικού κράτους; Αριστερά και συνδικάτα μπροστά στην απορρύθμιση, εκδ. Α.Α. Λιβάνη, 2008

Share
© 2011-2013 Νέος Αγωνιστής