Και σήμερα τι;

Δημιουργήθηκε στις Τρίτη, 09 Αύγουστος 2011

του Σωτήρη Ρούσου

Όταν γράφονταν αυτές τις γραμμές, η τύχη του “μεσοπρόθεσμου” δεν είχε κριθεί. Θα μπορούσα να αναμένω το αποτέλεσμα, άλλωστε μόνο λίγες ώρες απομένουν για να μάθω αν κάποια κοινοβουλευτική “σπορά της τύχης” θα αποφασίσει έτσι ή αλλιώς. Δεν το κάνω όμως γιατί ακριβώς δεν πιστεύω ότι η κοινοβουλευτική μοίρα αυτού του Ενός Άρθρου θα καθορίσει την πορεία της χώρας. Και εξηγούμαι:

Εγγίζει τα όρια της πολιτικής ηλιθιότητας να πιστεύει κανείς ότι οι παγκόσμιες αγορές και το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα περιμένει να σωθεί ή να καταβαραθρωθεί από τις διαθέσεις και το κριτήριο του σημερινού ελληνικού πολιτικού προσωπικού.

Βρισκόμαστε σε μια βαθειά αναδιάρθρωση του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος. Από το 1980 οι δυτικές οικονομίες αντικατέστησαν την αύξηση του χρηματικού και κοινωνικού μισθού με τον δανεισμό τόσο των εργαζομένων όσο και των κρατών. Έτσι ο εργαζόμενος είχε την ψευδαίσθηση του μεγαλύτερου εισοδήματος, το κράτος παρείχε κοινωνική προστασία χωρίς ανάλογη φορολογία στα υψηλά εισοδήματα και ο χρηματοπιστωτικός χώρος διονυσιαζόταν από τα κέρδη των “τοξικών χαρτιών”. Ο ανταγωνισμός μεταξύ Κίνας και ευρωατλαντικής οικονομικής συμμαχίας έχει κορυφωθεί και το δυτικό σύστημα δεν αντέχει να συνεχίσει αυτήν την στρατηγική, χρειάζεται εδώ και τώρα ριζική μείωση του εργατικού κόστους και του κοινωνικού κράτους και λιγότερη έκθεση στο επεκτατικό κινεζικό ρευστό. Το διεθνές σύστημα και κυρίως το ευρωατλαντικό θέλει να “ξαναμαζέψει” το χρήμα, να δημιουργήσει  ημιεξαθλιωμένες  “εφεδρείες” εργασίας, να ανατρέψει ότι γνωρίζαμε ως κοινωνικό συμβόλαιο και κοινωνικές κατακτήσεις και να αντεπιτεθεί στην κινεζική απειλή και γενικότερα στην απειλή των αναδυόμενων οικονομιών.

Η σημερινή οικονομική ισορροπία του ευρωατλαντικού χώρου είναι ιδιατέρως εύθραυστη.  Μια σχετικά μικρή ρωγμή μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφή του. Για αυτό και το πρωτοσέλιδο του Economist: “If Greece goes…”. Το περιοδικό, έγκριτος εκπρόσωπος του παγκόσμιου καπιταλισμού, θεωρεί ότι μια απρογραμμάτιστη, ξαφική και άτακτη χρεωκοπία της Ελλάδας, όπως την περιγράφουν οι ιερεμιάδες της κυβέρνησης, θα σήμαινε καταστροφή για το παγκόσμιο σύστημα. Λοιπόν ποιος ηλίθιος πιστεύει ότι το παγκόσμιο σύστημα θα αφήσει ένα τέτοιο ενδεχόμενο έρμαιο των διαθέσεων και των ικανοτήτων της Αράπογλου, του Σαλαγιάννη ή του Βενιζέλου; Όχι λοιπόν, δεν θα αφήσουν την Ελλάδα να χρεωκοπήσει και ας μην εκτίθενται άλλο τα παπαγαλάκια των Βρυξελλών που εδρεύουν ακόμη στο Υπουργείο Οικονομικών ή μετακινήθηκαν στο πωλητήριο των εθνικών δικτύων και της ενέργειας. Υπάρχει σχέδιο Β και Γ και Δ...

Συνεπώς τα δύσκολα για την κοινωνία είναι μπροστά είτε ψηφιστεί το “μεσοπρόθεσμο” είτε όχι. Και είναι μπροστά γιατί κανένα από τα καθεστωτικά κόμματα δεν έχει την παραμικρή θέληση και ικανότητα να αναζητήσει τον πλούτο που συσσωρεύτηκε. Αντίθετα, έχουν επιλέξει την ημι-εξαθλίωση μεγάλων κοινωνικών στρωμάτων. Η ημιεξαθλίωση χρειάζεται για να συνοδεύεται η έντονη ανασφάλεια από μια μικρή ψευδαίσθηση καλύτερου μέλλοντος. Δεν αναζητούν λοιπόν τον πλούτο που συσσωρεύτηκε στα χρόνια της μεγάλης κλοπής του Χρηματιστηρίου, στα χρόνια της ολυμπιακής φιέστας και αρπαχτής, στα χρόνια των εργολάβων του τζόγου, της “ισχυρής Ελλάδας” της Siemens, της Hochtief και των “κεκλιμένων” υποβρυχίων (παντού γερμανικές εταιρείες, τυχαίο;), στα χρόνια των τραπεζικών υπερκερδών και στα χρόνια των “δομημένων ομολόγων” και των εργολαβικών συμβάσεων Σουφλιά. Το ρευστό αυτού του πλούτου έχει φύγει βέβαια εδώ και καιρό αλλά είναι εδώ τα ακίνητα των κλεπτών, των κλεπταποδόχων και των προστατών τους. Γερός έως εξοντωτικός “κεφαλικός” φόρος σε κάθε ένα από αυτά τα ίχνη των κλοπιμαίων σε όποια υπεράκτια κρυψώνα και αν ανήκουν... Ιδού μια εναλλακτική πρόταση αφού τις ζητούν με περισσή υποκρισία. Αλλά δεν θα το κάνουν. Φοβούνται τα ίχνη...

Κανένα από τα δύο καθεστωτικά κόμματα δεν έχει την πολιτική βούληση για πραγματική αλλαγή στα θέματα της δημοκρατικής συμμετοχής. Το πολιτικό προσωπικό τους είναι ανίκανο για κάτι τέτοιο. Το opengov αποτελεί μια περίπτωση που χρήζει να εξεταστεί από παιδοψυχολόγο ή από εισαγγελέα, αν κρίνουμε μάλιστα από τα αποτελέσματα που έφεραν απόστρατους πτεράρχους στα ηνία κεντρικών νοσοσκομείων... Ο βασικός λόγος για την κατάσταση του καθεστωτικού πολιτικού προσωπικού δεν είναι βέβαια η ηλικία ή η μη ανανέωσή του αλλά ο μηχανισμός παραγωγής και αναπαραγωγής του, σάπιος, βαθειά μεταπρατικός και άπατρις. Όποιος και να θελήσει να ενταχθεί σε αυτό (παλαιός ή νέος) τις ίδιες… ποδιές πρέπει να φιλήσει.

Να έχουμε στο νου μας ότι καμιά καπιταλιστική αναδιάρθρωση, καμία αναδιάταξη του παγκόσμιου συτήματος δεν έρχεται χωρίς αναδιάταξη του εκπαιδευτικού συτήματος και ιδιαίτερα της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, του μηχανισμού παραγωγής και αναπαραγωγής της ιδεολογίας. Πέραν της μείωσης του κοινωνικού κράτους που ήδη αναφέραμε, η αλλαγή των πανεπιστημιακών δομών είναι αναγκαία για την ιδεολογική νομιμοποίηση των ημιεξαθλιωμένων “εφεδρειών”. Οι φοιτητές θα εισάγονται στις σχολές και θα παίρνουν πτυχίο από αυτές με υπονομευμένη την γνώση τους, όχι ως άρτιοι επιστήμονες αλλά ως “καταρτισμένος” χυλός έτοιμος να γεμίσει κάθε φόρμα και κάθε τρύπα της νέας αγοράς. Υπονομευμένοι και οι πανεπιστημιακοί δάσκαλοι σε καθεστώς μόνιμης επισφάλειας και σε μια αέναη μάχη άγρευσης πόρων από την αγορά, δηλαδή σε μια αγοραία έκθεσή τους στα φιλάνθρωπα αισθήματα των κυριών που εκείνη την ημέρα και ώρα θα διαλέξουν να στηρίξουν μια ομάδα έρευνας για τα Ησιόδεια Έπη αντί της συνηθισμένης καθόδου στα κοσμηματοπωλεία της Βουκουρεστίου. Ενώ οι ερευνητές και πανεπιστημιακοί των εφαρμοσμένων επιστημών θα άδουν “σε ευχαριστώ ω εταιρεία, εν αφθονία μου παρέχεις, στέγη, τροφή και προστασία”. Και καθώς η δημόσια πανεπιστημιακή εκπαίδευση θα ρημάζει, διάφορα τρωκτικά θα στήνουν παράγκες ιδιωτικών πανεπιστημίων στο ημίφως της συνταγματικής αναθεώρησης που ευαγγελίζεται το σημερινό καθεστωτικό πολιτικό προσωπικό.

Η αγανάκτηση είναι λογική και η οργή είναι σοφία όταν ο αντίπαλος είναι αδίστακτος και εκμαυλισμένος. Η πλατεία έπρεπε να συγκροτηθεί και να αποτελέσει το πρώτο σημαντικό ανάχωμα. Στην αρχή αιφνιδίασε το πολιτικό προσωπικό που πίστευε πως τα πελατειακά δίκτυα και τα μέσα κονωνικής επιβολής (ΜΚΕ) ήταν ικανά να αποσοβήσουν σημαντικές κοινωνικές αντιδράσεις. Η αυτο-οργάνωση, η συνεχής αυθόρμητη λαϊκή συμμετοχή, η πολυχρωμία η αυτοπειθαρχία και κυρίως η αυτονομία του κινήματος απέναντι στα ΜΚΕ δεν είναι διαχειρίσιμη από το καθεστωτικό πολιτικό προσωπικό. Στη συνέχεια όμως εγχώριο πολιτικό σύτημα, ΜΚΕ, και υπερεθνικές ελίτ ανασυνταχθηκαν και έθεσαν σε κίνηση τους μηχανισμούς της βίας και του φόβου. Πρώτα η αστυνομοκρατία και οι “χρήσιμοι ηλίθιοι” από την “γυάλα” των Εξαρχείων και μετά “τα τάνκς” και “οι νεκροί της Αργεντινής”. Σε συνδυασμό με αυτά έρχονται τα πολιτικά νταηλίκια του τύπου “εσείς δηλαδή τι προτείνετε” και οι εκκλήσεις για πατριωτισμό από αυτούς που υποθήκευσαν για δύο και πλέον δεκαετίες την πατρίδα τους για να την εξευτελίσουν και να την εκπορνεύσουν τώρα, καθώς όλα βγαίνουν στο σφυρί.

Η πολιτική ηθική της πλατείας υπήρξε το πρώτο σοβαρό χτύπημα εναντίον της καθεστωτικής ελίτ, πολιτικής και οικονομικής. Η δυνατότητα αυτο-οργάνωσης, δημοκρατικής συμμετοχής και έμπνευσης χιλιάδων πολιτών ήταν το δεύτερο. Η πλήρης απαξίωση του κοινοβουλίου-φρούριου με τον ατσάλινο φράχτη που προστατεύει το καθεστωτικό πολιτικό προσωπικό από τον λαό του ήταν το τρίτο χτύπημα. Όμως ακόμη και αν σήμερα το “μεσοπρόθεσμο” δεν ψηφιστεί, ακόμη και αν αυτή η ούτως ή άλλως ανίκανη κυβέρνηση πέσει, τί θα γίνει; Ποιά θα είναι η πολιτική απάντηση στην στρατηγική της ημιεξαθλίωσης, ποιο θα είναι το πολιτικό υποκείμενο που θα αναλάβει την κοινωνική άμυνα και με ποιούς όρους θα διεξαγάγει τη μάχη;

Δεν υπάρχει κανένας λόγος για διάλογο με αυτό το πολιτικό προσωπικό και τους μηχανισμούς αναπαραγωγής του για να βρεθούν εναλλακτικές προτάσεις. Δεν υπάρχει κανένας πρακτικός λόγος να εισερχόμαστε σε οικονομολογική συζήτηση για το τι είναι προτιμότερο, το “μεσοπρόθεσμο”, η επαναδιαπραγμάτευση ή η στάση πληρωμών, αν όλα αυτά τα “χειριστεί” μια παραλλαγή των σημερινών παρασιτικών, ληστρικών και φαύλων οικονομικών και πολιτικών ελίτ. Η Αριστερά παραμένει κατά περίπτωση αγκιστρωμένη στους σταλινικούς μύστακες, απορροφημένη από παλαιές και νεώτερες τραυματικές ενδογαμίες ή αυτάρεσκα κλεισμένη στον αλαβάστρινο πύργο της αγωνιστικής καθαρότητας. Κρίμα, αλλά έτσι είναι.

Η πλατεία πρέπει σήμερα να μεταμορφωθεί σε ενιαίο Κίνημα Άμυνας. Με κινήσεις αυτοργάνωσης σε κάθε γειτονιά και σε κάθε πόλη. Κινήσεις που θα διατηρούν την αυτονομία τους και την πολυχρωμία τους αλλά που θα μπορέσουν να συγκροτήσουν έναν ενιαίο πολιτικό λόγο άμυνας στο ξεπούλημα και την ημι-εξαθλίωση. Με αποτελεσματική, ειρηνική, κοινωνική και πολιτική περιφρούρηση των αγώνων και των κινητοποιήσεων. Με διεκδίκηση του πλούτου που συσσωρεύτηκε τις δύο τελευταίες δεκαετίες. Με διεκδίκηση πραγματικής δημοκρατίας και κοινωνικού ελέγχου. Κυρίως όμως με τη συγκρότηση ενιαίου και στιβαρού πολιτικού λόγου εναλλακτικής διακυβέρνησης για το σήμερα και όχι για ένα ουτοπικό μέλλον. Δεν χρειάζεται το Κίνημα αυτό να ανοίξει διάλογο με την καθεστωτική ελίτ, ούτε με τα ΜΚΕ, γιατί δεν τους χρειάζεται η κοινωνία, είναι άχθος αρούρης για την πατρίδα.  Αλλά πρέπει να παρέμβει στην κοινωνία και εκεί απαιτούνται καθαρές, σαφείς κουβέντες, με μαζική αναφορά. Το Κίνημα αυτό μπορεί να τις εκφράσει. Η τεχνολογία της κοινωνικής δικτύωσης είναι ένα πολύ καλό εργαλείο αλλά δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να αντικαταστήσει την άμεση πολιτική δουλειά και την παρέμβαση στη συνοικία, στην πόλη, στο χωράφι, στον χώρο εργασίας, στο σχολείο, στα πανεπιστήμια, στους άνεργους και στα κινήματα για ποιότητα ζωής και κοινωνική αλληλεγγύη. Η σύνδεση με το διεθνές περιβάλλον είναι πολλαπλά χρήσιμη και υπάρχουν προϋποθέσεις για κάτι τέτοιο. Σήμερα οι άνθρωποι του κινήματος των πλατειών μπορούν να συγκροτήσουν αυτό το εναλλακτικό πολιτικό κίνημα εξουσίας, το Κίνημα της Άμυνας.

* Ο Σωτήρης Ρούσσος είναι Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου.

Share
© 2011-2013 Νέος Αγωνιστής