34 Χρόνια από τη διακύρηξη 3ης Σεπτέμβρη 1974 και η επικαιρότητα του Δημοκρατικού Σοσιαλισμού

Δημιουργήθηκε στις Τρίτη, 02 Νοέμβριος 2010

34 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ 3ης ΣΕΠΤΕΜΒΡΗ 1974 ΚΑΙ Η ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΥ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΥ

(Εισήγηση της Σ.Ο. Νεου Αγωνιστή, στην εκδήλωση που διοργάνωσε το περιοδικό στις 8 Σεπτεμβρίου 2008, στο αμφιθέατρο της Γ.Σ.Ε.Ε.)

Η ίδρυση του ΠΑ.ΣΟ.Κ. στις 3 Σεπτέμβρη 1974, αποτέλεσε τομή στη μακρόχρονη πορεία της ιστορικής διαδρομής του τόπου μας. Η ιδεολογική, πολιτική και οργανωτική συγκρότηση ενός μαζικού σοσιαλιστικού κινήματος ‘από τα κάτω’, σε αντιιμπεριαλιστική- αυτοδιαχειριστική προοπτική και με ρητά διακηρυγμένο στόχο τη δημοκρατική - κοινωνική αλλαγή, συνιστούσε υπέρβαση των πλαισίων που έθετε ο συνασπισμός εξουσίας της χώρας και οι οργανικές εξωελλαδικές εξαρτήσεις του, στις συνθήκες που πολιτικά υπεπροσδιορίζονταν από την τραγωδία της Κύπρου και την πτώση της αμερικανοκίνητης  τυραννίας (έτσι αρχίζει η διακήρυξη της 3ηςΣεπτέμβρη).  

Ήταν το πολιτικό προϊόν της ιστορικής κίνησης και πάλης των κυριαρχούμενων στρωμάτων, των ‘μη – προνομιούχων Ελλήνων’. Αλλιώς, επρόκειτο για την εξέλιξη της δημοκρατικής παράταξης από το φιλελευθερισμό προς το σοσιαλισμό ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του ’60 και της συνάντησης με την αντιστασιακή- αντιδικτατορική οργάνωση του Π.Α.Κ. στο ριζοσπαστικό μεταπολιτευτικό κλίμα και κοινωνικό συσχετισμό της  εισόδου των λαϊκών μαζών στο πολιτικό προσκήνιο.

Το ΠΑ.ΣΟ.Κ., όπως προκύπτει και από την ιδρυτική του διακήρυξη, αποτέλεσε την πολιτική έκφραση της κοινωνικής συμμαχίας των μεσσαίων και δυναμικά ανερχόμενων αστικών στρωμάτων (φιλελεύθερη- εκσυγχρονιστική συνιστώσα), που για ιστορικούς λόγους εξέλιξης του εθνικού μας σχηματισμού είχαν μείνει εκτός πολιτικής εξουσίας και των λαϊκών - εργατικών, αγροτικών, μικροαστικών- στρωμάτων (δημοκρατική- σοσιαλιστική συνιστώσα), με πολιτική ηγεμονία των δεύτερων μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’80, όπως αντανακλάται, όχι χωρίς αντιφάσεις, στα κομματικά κείμενα - η περίφημη Εθνική Λαϊκή Ενότητα (Ε.Λ.Ε.) - , στον προγραμματικό λόγο (Συμβόλαιο με το Λαό) και στο έργο των κυβερνήσεων ΠΑ.ΣΟ.Κ., απόρροια της πορείας της ταξικής πάλης εντός του ελληνικού κοινωνικού σχηματισμού, των διεθνών εξελίξεων, της ιδεολογικής και πολιτικής παρουσίας και συμβολής του ιδρυτή του.

Η αλλαγή του διεθνούς κοινωνικού συσχετισμού δυνάμεων, με την κυριαρχία του νεοφιλελευθερισμού και την επίταση των διαδικασιών χρηματιστικής- μονοπωλιακής συσσώρευσης κεφαλαίου σε παγκόσμια κλίμακα, την επιθετική στρατηγική της ‘απελευθέρωσης’ της κίνησης του κεφαλαίου και της οικονομίας της αγοράς από τους δημόσιους και κοινωνικούς ελέγχους της πολιτικής κοινωνίας (σοσιαλδημοκρατικό κοινωνικό συμβόλαιο), όπως ιδιαίτερα αντανακλάται στα δομικά, υπερφιλελεύθερα και αντιδημοκρατικά χαρακτηριστικά της πορείας οικοδόμησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του ’80 μέχρι και σήμερα (Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη, Συνθήκη Μάαστριχτ, Αμστερνταμ, Ο.Ν.Ε., Νίκαια, Λισσαβόνα), οδήγησε σταδιακά στη μετατόπιση της πολιτικής ηγεμονίας και τη μεταλλαγή της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας.

Η σοσιαλφιλελεύθερη πολιτική γραμμή, κυρίαρχη στην ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία, εκδηλώθηκε με τις πολιτικές στήριξης στις ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις του ΝΑΤΟ (Γιουγκοσλαβία, Αβγανιστάν, Ιράκ), έκφραση συσχετισμών και αναδιαρθρώσεων στον παγκόσμιο καπιταλισμό, με τη μη αναθεώρηση των κριτηρίων σύγκλισης και της Ο.Ν.Ε., τη συστηματική επιχείρηση αναίρεσης του σοσιαλδημοκρατικού κοινωνικού συμβολαίου του κράτους- πρόνοιας, των δημοκρατικών ελευθεριών και των κοινωνικών δικαιωμάτων, που αποτέλεσαν υλικές και έμπρακτες κατακτήσεις των λαϊκών στρωμάτων, την αύξηση της ανεργίας και την επέκταση εργασιακής ανασφάλειας, την αποδοχή της θεσμικής ‘ανεξαρτητοποίησης’ από τον πολιτικό έλεγχο της νομισματικής πολιτικής, την απόπειρα νεοφιλελεύθερης ολοκλήρωσης της Ε.Ε. και συνταγματικής κατοχύρωσης της κυριαρχίας του κεφαλαίου (Ευρωσύνταγμα, ευρωσυνθήκη).

Ο διαμορφούμενος κοινωνικός συσχετισμός και στα πλαίσια του εθνικού μας σχηματισμού, υπέρ των δυνάμεων της κεφαλαιοκρατίας και κυρίως της χρηματιστικής μερίδας του κεφαλαίου, της πλέον επιθετικής, διεθνοποιημένης και οργανικά ενσωματωμένης στο υπερεθνικό κεφάλαιο, σε συνδυασμό με την πραγματοποιηθείσα ήδη ενσωμάτωση του κινήματος στο κράτος, οδήγησε στη διαμόρφωση και κυριαρχία στο κοινωνικό επίπεδο μιας νέας οικονομικής ολιγαρχίας και στην επικράτηση της φιλελεύθερης- εκσυγχρονιστικής συνιστώσας εντός του κόμματος. Η εξέλιξη αυτή προσδιόρισε και τα ιδιαίτερα κοινωνικά και αξιακά χαρακτηριστικά του πολιτικού λόγου και έργου των κυβερνήσεων του ΠΑ.ΣΟ.Κ. της περιόδου 1996-2004, με επικρατούσα τη σοσιαλφιλελεύθρη πολιτική γραμμή, όπως εκφράστηκε με την γενικευμένη αναδιανομή του κοινωνικού πλούτου υπέρ των δυνάμεων του κεφαλαίου, τις πολιτικές λιτότητας, την ευελιξία στις εργασιακές σχέσεις, την απόπειρα περαιτέρω αναδιάρθρωσης του κοινωνικοασφαλιστικού συστήματος σε κεφαλαιοποιητική βάση, την εδραίωση του καθεστώτος ασφαλιστικής διάκρισης ανάμεσα στις γενιές, την ιδιωτικοποίηση των οργανισμών κοινής ωφέλειας, την ισχυροποίηση κρατικών και ιδιωτικών δυνάμεων καταστολής. Ο συγκεκριμένος κοινωνικός και πολιτικός συσχετισμός αποτυπώθηκε και σε διεθνείς προσανατολισμούς, αλλά και κεντρικές κατευθύνσεις όπως η αποδοχή και στήριξη της επιχείρησης διεύρυνσης της Ε.Ε. χωρίς κανένα ιστορικό, γεωγραφικό, πολιτικό, κοινωνικό ή πολιτισμικό κριτήριο, η διοργάνωση ολυμπιακών αγώνων, η υπόθεση της παράδοσης Οτζαλάν.

Η σοσιαλφιλελεύθερη πολιτική γραμμή, εξακολουθεί να είναι κυρίαρχη στο κόμμα και κατά την περίοδο από το 2004 μέχρι και σήμερα, όπως αποτυπώνεται στις θέσεις του κόμματος στο 7ο(2005) και στο 8ο (2008) συνέδριο, αλλά και στο προεκλογικό πρόγραμμα (2007- προγραμματικό συνέδριο), στη χαλαρή και δικτυακή οργανωτική συγκρότηση του κόμματος, αλλά και ειδικότερα στις θέσεις όπως ευελισφάλεια (flexicurity) στις εργασιακές σχέσεις, αναθεώρηση του άρθρου 16, για έγκριση (κατόπιν διενέργειας δημοψηφίσματος) του ευρωσυντάγματος και της ευρωσυνθήκης, για αποδοχή του Σχεδίου Ανάν.

Σήμερα όμως, σε αντίθεση με τη δεκαετία του ’90, οι μέρες της φιλελεύθερης ηγεμονίας έχουν περάσει και τα ιδεολογήματα που εξέθρεψε - όπως άκρατος ατομικισμός, ασίγαστος καταναλωτισμός, νέα επιχειρηματικότητα,  ανταγωνισμός ως τρόπος ρύθμισης των κοινωνικών σχέσεων και  ‘φιλελεύθερη’ ελευθερία νοουμένη ως αντικρατικιστική υστερία, που στην ουσία αποτελεί εκδήλωση του φόβου της κοινωνικής και οικονομικής ολιγαρχίας  για την ‘τυραννία της λαϊκής πλειοψηφίας’ - έχουν χάσει τη λάμψη τους.

Από τις ρωγμές και τις υποχωρούσες νεοφιλελεύθερες αυταπάτες, την όξυνση των κοινωνικών αντιφάσεων, τη διεύρυνση της κοινωνικής ανισότητας, την επέκταση της τυπικής ή άτυπης (και περαιτέρω ανασφαλούς) μισθωτής εργασίας, την ‘προλεταριοποίηση’ των νέων επιστημόνων και την προϊούσα ‘μισθοτοποίηση’ των ελεύθερων επαγγελματιών,  αλλά και τα κοινωνικά κινήματα, τους σύγχρονους λαϊκούς αγώνες για δημοκρατία, δημόσια δωρεάν παιδεία, δημόσιο κοινωνικο-ασφαλιστικό σύστημα, σταθερή, εξασφαλισμένη και αξιοβίωτη εργασία, υπεράσπιση των δημοσίων αγαθών και του περιβάλλοντος, την καθημερινή πάλη των λαϊκών, μικροαστικών και μεσσαίων στρωμάτων, αναδεικνύεται ένας σύγχρονος σοσιαλιστικός χώρος, όχι μόνο στη χώρα μας, αλλά και στην υπόλοιπη Ευρώπη, που αναζητά πολιτική ριζοσπαστική έκφραση. Δεν εμπνέεται από σοσιαλφιλελεύθερες αμφιθημίες και μεταμορφισμούς. Αξιώνει συγκεκριμένες και σαφείς απαντήσεις στη βάση της κλασσικής σοσιαλιστικής θέσης (που αποτέλεσε ιστορικά το θεμελιώδη λόγο συγκρότησης του αυτόνομου σοσιαλιστικού πολιτικού χώρου) ποιός/ποιόν...

Το ΠΑ.ΣΟ.Κ. σήμερα θα πρέπει από θέσεις δημοκρατικού σοσιαλισμού και όχι απλώς αστικής διαχειριστικής επάρκειας, ν’ αντιπαλέψει την άγρια νεοφιλελεύθερη επίθεση της Δεξιάς, όπως με ιδιαίτερη ένταση εκδηλώνεται στα ζητήματα της εργασίας, της κοινωνικής ασφάλισης, της παιδείας, της βίαιης αναδιανομής του λαϊκού και μεσοαστικού εισοδήματος υπέρ του μεγάλου (τραπεζικού και όχι μόνο) κεφαλαίου, της άνισης, άδικης και βαθιά ταξικής (υπέρ των κυρίαρχων στρωμάτων) φορολογικής πολιτικής, της ιδιωτικοποίησης των δημοσίων αγαθών, της διαρκούς συρρίκνωσης των πολιτικών ελευθεριών και των κοινωνικών δικαιωμάτων. Να εκφράσει μια νέα κοινωνική συμμαχία, με  ηγεμονική αγκύρωση στο χώρο της μισθωτής εργασίας, που αποτελεί και τη μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία του λαού μας, δεδομένης της επέκτασης της μονοπωλιακής συσσώρευσης κεφαλαίου και της βαθμιαίας αλλαγής της δομής απασχόλησης.

Το σοσιαλιστικό κίνημα, τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην Ευρώπη, προκειμένου να επανασυνδεθεί με τα λαϊκά και μικροαστικά σρώματα, να εκφράσει πολιτικά τον κοινωνικά αναδεικνυόμενο σοσιαλιστικό χώρο και να ανακτήσει την πολιτική ηγεμονία, θα πρέπει να λάβει έμπρακτες αποστάσεις από το σοσιαλφιλελεύθερο πρόσφατο παρελθόν και παρόν του και οφείλει να εγγράψει στις πρασινοκόκκινες σημαίες του τον αγώνα ενάντια στις ιμπεριαλιστικές εγκληματικές και αρπακτικές πολεμικές επιθέσεις σε βάρος των λαών, τον αγώνα για το δημόσιο και κοινωνικό έλεγχο της κίνησης του χρηματιστικού-μονοπωλιακού- πολυεθνικού κεφαλαίου και την επαναπολιτικοποίηση της οικονομίας, για την οικοδόμηση  μιας άλλης δημοκρατικής και κοινωνικής Ευρώπης που είναι εφικτή με πυρήνα της το δημοκρατικό και κοινωνικό κράτος, την πλήρη απασχόληση και την κατάργηση όλων των ελαστικών μορφών απασχόλησης και των προ-δημοκρατικών εργασιακών σχέσεων, για τη - χωρίς μείωση των αποδοχών - μείωση του εβδομαδιαίου εργάσιμου χρόνου σε 4ήμερο-32ωρο, προκειμένου να μειωθεί η ανεργία, δεδομένης της διαρκούς ανόδου της παραγωγικότητας της εργασίας και της αύξησης παραγόμενου πλούτου, για την κοινωνικοποίηση και όχι ιδιωτικοποίηση των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, την απελευθέρωση της παιδείας και υγείας από κάθε καπιταλιστική και αγοραία λειτουργία.

Πολιτικός και ταξικός αγώνας που να οδηγεί στο μετασχηματισμό των παραγωγικών σχέσεων, για τη δυνατότητα εναλλακτικής οργάνωσης της κοινωνίας και του κόσμου με ελευθερία, δημοκρατία και σοσιαλισμό. Η πολιτική έχει επιστρέψει και οι καιροί απαιτούν από τους σοσιαλιστές ξεκάθαρη απάντηση στο δίλημμα με τον καπιταλισμό ή τη δημοκρατία, το σοσιαλισμό ή τη βαρβαρότητα. Ποιός/ ποιόν...

 

Share
© 2011-2013 Νέος Αγωνιστής