Τοπική Αυτοδιοίκηση: Θεσμός βαθειά δημοκρατικός

Δημιουργήθηκε στις Πέμπτη, 04 Νοέμβριος 2010

1. Εισαγωγή

Η Τοπική Αυτοδιοίκηση (Τ.Α.), θεσμός βαθιά δημοκρατικός, εξελίχτηκε παράλληλα με την πορεία του λαϊκού κινήματος. Ιδιαίτερα, μάλιστα, κατά την περίοδο του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα 1941-44 και κάτω από την καθοδήγηση του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, ο θεσμός της Τ.Α. στην Ελλάδα γνώρισε μία χωρίς προηγούμενο ανάπτυξη. Ο λαός έγινε κυρίαρχος στον τόπο του. Με πυρήνα τις λαϊκές συνελεύσεις, οικοδόμησε νέες κοινωνικές σχέσεις, παίρνοντας στα χέρια του όλα τα ζητήματα που αφορούσαν τη σίτιση, τη κατοικία, τη μόρφωση, την υγεία, τη τέχνη, τον πολιτισμό, τη λαϊκή ασφάλεια και δικαιοσύνη.

Επίσης, στην αρχαία Αθηναϊκή Δημοκρατία, όπως αναφέρει ο Αριστοτέλης στο έργο του «Αθηναίων Πολιτεία», «ο Δήμος έγινε ο ίδιος κύριος των πάντων και τα πάντα διοικεί με τα ψηφίσματα και με τα δικαστήρια όπου ο ίδιος κατέχει την εξουσία. Πράγματι, και οι αποφάσεις που ήταν άλλοτε στην αρμοδιότητα της Bουλής περιήλθαν στα χέρια του Δήμου. Και σ' αυτό φαίνεται να έχουνε πράξει σωστά, διότι ευκολότερα διαφθείρονται με τα κέρδη και με τις χάριτες οι ολίγοι παρά οι πολλοί».

Αντίθετα, σήμερα, η Τ.Α. έχει γίνει εξάρτημα της κεντρικής εξουσίας, επιβάλλει φόρους και απουσιάζει από τους αγώνες για τα προβλήματα των πολιτών, την ίδια στιγμή που οι ανάγκες μας για επικοινωνία, ψυχαγωγία, άθληση και επαφή με τη φύση συνθλίβονται συνεχώς.

 

2. Οι πολίτες για την πόλη τους

Είναι γεγονός ότι η διάρθρωση της πόλης είναι προέκταση του τρόπου παραγωγής και κατανάλωσης που οξύνει τις κοινωνικές ανισότητες, καταστρέφει το περιβάλλον, υπονομεύει την υγεία και καταργεί τους δεσμούς αλληλεγγύης ανάμεσα στους ανθρώπους.

Κατά συνέπεια, η ανάπτυξη των μεγάλων πόλεων και ιδιαίτερα της Αθήνας, συμβάλει στη διαμόρφωση ενός αφόρητου περιβάλλοντος (νέφος, κρίση στέγης, κυκλοφοριακό χάος, καταστροφή δασών, λειψυδρία κτλ.), στο οποίο χτυπιούνται πρώτ’ απ’ όλους οι πιο αδύναμες ομάδες ανθρώπων (φτωχοί, γυναίκες, παιδιά, ηλικιωμένοι, άτομα με ειδικές ανάγκες, αλλοδαποί, μειονότητες).

Έτσι, η αλλαγή της πόλης συνδέεται άρρηκτα με την αλλαγή του τρόπου ζωής, παραγωγής και κατανάλωσης των κατοίκων της. Αυτό με τη σειρά του σημαίνει ότι δεν μπορεί να υπάρξει συγκεκριμένη στρατηγική για την Τ.Α. ξεκομμένη από τη συνολική στρατηγική μετάβασης σε μια αυτοδιαχειριζόμενη κοινωνία. Γιατί συστατικό στοιχείο της αυτοδιαχείρισης είναι η περιφερειακή αποκέντρωση και η γενικευμένη κοινωνική αυτοδιαχείριση (εργοστασιακή, δημοτική, συνοικιακή κτλ.), η οποία αποτελεί το πλαίσιο μέσα στο οποίο η Τ.Α. αποκτά το νόημά της.

Με αυτή την έννοια η Τ.Α. είναι στοιχείο της αυτοδιαχείρισης. Εξάλλου δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι τα εργασιακά προβλήματα διαπλέκονται καθοριστικά με τα τοπικά προβλήματα.

 

3. Δεν θα μείνουμε παθητικοί θεατές

Εξετάζοντας, λοιπόν, το θεσμό της Τ.Α., από αυτή την οπτική γωνία, μπορούμε, σχετικά εύκολα, να προδιαγράψουμε ποιος είναι ο στόχος μιας Δημοτικής Κίνησης.

Κατά τη γνώμη μου, μια Αριστερή Δημοτική Κίνηση θα πρέπει να έχει ως στόχο της να λειτουργεί με όρους διαρκούς παρέμβασης/παρουσίας και σε μια λογική συνολικής αντιμετώπισης των προβλημάτων και όχι περιστασιακά.

Τα βασικά χαρακτηριστικά μιας Δημοτικής Κίνησης είναι η προσπάθεια να συσπειρώσει τοπικά τους εργαζόμενους, τη νεολαία και γενικότερα τους πολίτες της εκάστοτε περιοχής απέναντι στα οξυμένα προβλήματα της στέγασης, της συγκοινωνίας, του περιβάλλοντος, της μόρφωσης, της ανεργίας, της αναψυχής κτλ, εκφράζοντας όλες τις αντιστάσεις των πολιτών, οι οποίοι καθημερινά λιώνουν μέσα στις αστικές συγκοινωνίες, εξαντλούνται ψυχοσωματικά στους χώρους εργασίας, βιώνουν την οικολογική υποβάθμιση και στριμώχνονται σ’ ένα διαμέρισμα-φυλακή.

Συνεπώς, ο στόχος μιας Δημοτικής Κίνησης/παρέμβασης είναι να προσπαθεί να οργανώσει αγωνιστικά τους πολίτες απέναντι στη συνεχή αύξηση των ενοικίων, στα ζητήματα της απασχόλησης, στην καταστροφή του περιβάλλοντος, στην εμπορευματοποίηση των ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων, αναδεικνύοντας τις αιτίες αυτών των γεγονότων που δεν είναι άλλες από τον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής.

 

4. Ένα νέο όραμα

Για να μπορέσει ο λαός πραγματικά να αυτοδιοικηθεί, δηλαδή να πάρει στα χέρια του τη λύση των προβλημάτων του και να συμμετάσχει ενεργητικά στα κοινά, δεν αρκεί μόνο το Δημοτικό, Νομαρχιακό ή Περιφερειακό Συμβούλιο που εκλέγεται κάθε τέσσερα χρόνια.

Πρέπει και είναι αναγκαίο να αποκτήσει όργανα που να μπορούν άμεσα και καθολικά να τον συσπειρώνουν και να τον κινητοποιούν. Τέτοια όργανα είναι οι λαϊκές συνελεύσεις σε επίπεδο γειτονιάς, συνοικίας, δήμου ή κοινότητας.

Όμως, βασικός παράγοντας για τη λαϊκή συμμετοχή είναι τα όποια συμβούλια ή συνελεύσεις πολιτών να έχουν αποφασιστικές αρμοδιότητες στα θέματα που τους αφορούν (π.χ. πολεοδομικές ρυθμίσεις, ύψος ενοικίων, δημοτικοί φόροι, λειτουργία δημοτικών επιχειρήσεων, διεύθυνση χώρων πολιτιστικού χαρακτήρα κτλ.). Στη βάση αυτή θα μπορούν να διενεργούνται και τοπικά δημοψηφίσματα, σε μια προσπάθεια να ψηφίζουμε και να αποφασίζουμε ως ελεύθεροι πολίτες. Κι αυτό, όχι γιατί ασκείται βία ή ψυχολογική πίεση κατά τη διάρκεια των εκλογών, αλλά γιατί απλούστατα, εναποθέτουμε κάθε φορά τα κυριαρχικά μας δικαιώματα στους εκπροσώπους μας.

Ισχύει, δυστυχώς ακόμα, η θρησκευτική αντίληψη που λέει ότι «κανείς δεν μπορεί να επικοινωνήσει με το Θεό, παρά με τη μεσολάβηση των αγίων και των αγγέλων», που στην πολιτική αυτό μεταφράζεται με την αντίληψη ότι εμείς δεν είμαστε άξιοι να αντιμετωπίζουμε και να επιλύουμε τα προβλήματά μας, αλλά πρέπει να μας τα λύνουν κάποιοι άλλοι «ικανότεροι».

Αυτό, λοιπόν, το σύστημα της έμμεσης δημοκρατίας όχι μόνο καταργεί τη λαϊκή κυριαρχία, αλλά κυρίως αλλοτριώνει τη σκέψη και τη συνείδηση του λαού. Και αυτό γίνεται γιατί επί τέσσερα ή πέντε χρόνια οι «εκλεκτοί» του λαού αποφασίζουν αυθαίρετα και ανεξέλεγκτα για λογαριασμό του.

 

5. Ελπίδα τα κοινωνικά κινήματα

Μόνη διέξοδος, σήμερα και πάντα, για τον πολίτη είναι οι έμπρακτες αντιστάσεις και η ενίσχυση πρωτοβουλιών, οι οποίες θα ασκούν συνεχή πίεση για τη διαμόρφωση των όρων λαϊκού ελέγχου στη διαχείριση και διοίκηση των υποθέσεων της Τ.Α., σε αντιπαράθεση με την αδιαφάνεια.

Η συσπείρωση και η ΑΥΤΟΟΡΓΑΝΩΣΗ των πολιτών μέσα από ανεξάρτητα σχήματα, οικολογικές κινήσεις και ομάδες για την προστασία των πόλεων, η συγκρότηση συμβουλίων κατά θέμα (περιβάλλον, πολιτισμός, εκπαίδευση, απασχόληση, νεολαία, γυναίκες κτλ.) και η δημιουργία Επιτροπών Πρωτοβουλίας παντού, είναι τα απαραίτητα κάθε φορά λαϊκά όργανα εξουσίας, πάνω σε συγκεκριμένα ζητήματα (π.χ. δημιουργία επιτροπών καταναλωτών), τα οποία θα πρέπει να έχουν ως σκοπό να κινητοποιήσουν τους πολίτες και να δώσουν μια μάχη. Ταυτόχρονα, μπορούν να λύσουν πάρα πολλά προβλήματα τα οποία φαίνονται άλυτα.

Οι αποφάσεις-προτάσεις των προαναφερθέντων λαϊκών οργάνων εξουσίας, εφόσον απαντούν τεκμηριωμένα και στη βάση του κοινού τοπικού συμφέροντος στο συγκεκριμένο πρόβλημα, είναι αναγκαίο να δεσμεύουν τις δημοτικές αρχές.

Συνεπώς, η αλλαγή της ζωής μας και ο Σοσιαλισμός, δεν είναι έργο μιας ολιγάριθμης ομάδας εκλεκτών, ούτε κάποιων γραφειοκρατών αποκομμένων από τη δύναμη της κοινωνίας. Είναι υπόθεση των πλατειών λαϊκών στρωμάτων, τα οποία κινούμενα από τα αποτελέσματα της οικονομικής κρίσης (λιτότητα, ανεργία κτλ), αποφασίζουν να ρυθμίσουν την τύχη τους με τα δικά τους χέρια.

- Ο ΑΓΩΝΑΣ χρειάζεται ΜΑΧΗΤΕΣ

- Οι ΜΑΧΗΤΕΣ εμπνέονται από ΙΔΑΝΙΚΑ

- Και τα ΙΔΑΝΙΚΑ απαιτούν ΟΡΑΜΑ, το οποίο μόνο από τις ανεξάντλητες δυνάμεις του λαού και της νεολαίας μπορούν να υλοποιηθούν.

Υποψήφιος Περιφερειακός Σύμβουλος στο Κεντρικό Τομέα Αθήνας, με το συνδυασμό Αττική Συνεργασία- Όχι στο μνημόνιο

Share
© 2011-2013 Νέος Αγωνιστής